تکنیکها و روشهای رایج نفوذ در شبکهها و سیستمها
تکنیکها و روشهای رایج نفوذ در شبکهها و سیستمها عمدتاً بر پایه سوءاستفاده از ضعفهای انسانی، نرمافزاری و پیکربندی نادرست بنا شدهاند. متداولترین مسیر نفوذ، مهندسی اجتماعی است. در این روش، مهاجم به جای حمله مستقیم به سیستم، از فریب کاربران برای دستیابی به اطلاعات حساس مانند رمز عبور استفاده میکند. حملات فیشینگ، ایمیلهای جعلی، صفحات ورود تقلبی و پیامهای حاوی لینک آلوده از رایجترین ابزارهای این دسته هستند. نقطه ضعف اصلی در این روش، عامل انسانی است، نه فناوری.
دسته دوم، سوءاستفاده از آسیبپذیریهای نرمافزاری است. بسیاری از سیستمها به دلیل بهروزرسانی نشدن، دارای حفرههای امنیتی شناختهشده هستند که مهاجمان با ابزارهای خودکار آنها را شناسایی و exploit میکنند. تزریق SQL، اجرای کد از راه دور، سرریز بافر و نقصهای مربوط به احراز هویت از نمونههای متداول این گروه هستند. این روشها مستقیماً لایه نرمافزار را هدف قرار میدهند و در صورت موفقیت، دسترسی عمیق به پایگاه داده یا سرور ایجاد میکنند.
روش رایج دیگر، حملات مبتنی بر رمز عبور است. حمله brute force با امتحان کردن حجم بالایی از رمزهای احتمالی، و حملات مبتنی بر credential stuffing با استفاده از اطلاعات افشا شده قبلی انجام میشوند. ضعف در سیاستهای رمز عبور، نبود محدودیت تلاش ناموفق و عدم استفاده از احراز هویت دومرحلهای این نوع نفوذ را تسهیل میکند.
در سطح شبکه، حملاتی مانند شنود ترافیک، جعل هویت (spoofing)، حملات مرد میانی و حملات منع سرویس توزیعشده نیز رایج هستند. این حملات بیشتر زیرساخت ارتباطی را هدف میگیرند و هدف اصلی آنها اختلال، سرقت داده یا هدایت ترافیک به مسیر آلوده است. شبکههای وایفای ناامن و پیکربندیهای ضعیف بیشترین ریسک را در این حوزه دارند.
جمعبندی اینکه اغلب نفوذها نه به دلیل پیچیدگی فوقالعاده مهاجم، بلکه به دلیل ضعف در بهروزرسانی، آموزش کاربران، مدیریت دسترسی و سیاستهای امنیتی رخ میدهد. شناخت این روشها برای طراحی دفاع مؤثر ضروری است، نه برای اجرا. بدون درک این الگوها، هیچ راهبرد امنیتی پایداری شکل نمیگیرد.